EN 10025-5, weathering steel sac için Avrupa standardıdır ve 9 farklı kalite tanımlar. Bu yazıda her kalitenin anlamını, sembollerin ne demek olduğunu ve hangi projeye hangisinin uyduğunu detaylı inceliyoruz.
Corten sac teklifi aldığınızda gözünüze takılan şifre benzeri isimler: S355J2W, S235J0W, S355J2W+N... Bu kodlar aslında çok net bir mantığa oturur. EN 10025-5 standardı her harfi, her sayıyı belirli bir özellikle eşleştirir. Bu yazıda bu "kod dilini" uçtan uca çözüyoruz.
Standart neyin standardıdır?
EN 10025-5: "Geliştirilmiş atmosferik korozyon direnci olan yapısal çeliklerin teknik teslim koşulları." 2004'te yayımlanıp 2019'da revize edilmiş bu Avrupa standardı, weathering steel ailesine giren tüm kaliteler için üretim, kimyasal kompozisyon, mekanik özellikler, yüzey durumu ve sertifikasyon koşullarını tanımlar.
Kod dilinin çözümü
Her kalite adı dört bölümden oluşur:
S 355 J2 W(P)(+N)
| | | |
| | | +-- Atmosferik ve isteğe bağlı işlem
| | +-------- Darbe testi sıcaklığı ve enerjisi
| +------------- Minimum akma dayanımı (MPa)
+------------------ Structural (yapısal çelik)
"S" — Structural
Yapısal çelik anlamına gelir. Tüm EN 10025-5 kaliteleri S ile başlar.
"235 / 355"
Minimum akma dayanımı, megapascal (MPa) cinsinden. Thickness ≤ 16 mm için geçerli referans değer. Daha kalın kesitlerde değer düşer.
"J0 / J2 / K2"
Darbe testinin sıcaklığı ve garanti enerjisi:
- JR: 20 °C oda sıcaklığı (genellikle W serisinde görülmez)
- J0: 0 °C'de min 27 J Charpy V
- J2: –20 °C'de min 27 J
- K2: –20 °C'de min 40 J (K2 en yüksek tokluk)
"W" — Weathering
Geliştirilmiş atmosferik korozyon direnci. Bakır, krom, nikel alaşımıyla patina yapma kabiliyeti.
"P" — Phosphorus enriched
Fosfor zenginleştirilmiş (P %0,06–0,15). Hızlı ve homojen patina istenen mimari/estetik uygulamalar için.
"+N" — Normalize tavlama
Üretim sonrası 880–920 °C normalize tavlama + havada soğutma. Homojen tane yapısı, daha iyi kaynak davranışı.
EN 10025-5'in 9 Corten Sac Kalitesi
Türkiye piyasasında bulunan ve Corten Sac olarak tedarik ettiğimiz 9 kalite:
| Kalite | Akma (MPa) | Darbe | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| S235J0W | 235 | 0°C / 27J | Hafif cephe, peyzaj |
| S235J2W | 235 | –20°C / 27J | Soğuk iklim peyzaj |
| S355J0W | 355 | 0°C / 27J | Yapısal cephe, endüstriyel |
| S355J2W | 355 | –20°C / 27J | Standart yapısal/mimari |
| S355J2W+N | 355 | –20°C / 27J | Kalın kesit yapısal |
| S355J0WP | 355 | 0°C / 27J | Mimari cephe (hızlı patina) |
| S355J2WP | 355 | –20°C / 27J | Soğuk iklim mimari |
| S355K2W | 355 | –20°C / 40J | Kritik yapısal, köprü |
| S355K2W+N | 355 | –20°C / 40J | Deprem bölgesi, premium |
Kimyasal kompozisyon farkları
Dokuz kalite arasında ana fark bakır, krom, nikel ve fosfor oranlarıdır:
- W serisi (J0W, J2W, K2W): Cu %0,25–0,55, P max %0,035
- WP serisi (J0WP, J2WP): Cu %0,25–0,55, P %0,06–0,15
- Yüksek çekme dayanımı gereken kalitelerde Mn oranı %1,50'ye çıkar
Standart sertifikasyon seçenekleri
EN 10204 standardına göre farklı seviyelerde sertifika talep edilebilir:
- 2.1: Üretici beyanı (eski adıyla "dökümanız")
- 2.2: Test raporu (üretici kendi tipik değerleri)
- 3.1: Özel test raporu (lot bazlı test, bağımsız) — standart
- 3.2: Tarafsız muayene (müşteri temsilcisi ve üretici birlikte imza)
Mimari projelerde 3.1 yeterlidir; kritik köprü ya da havalimanı projelerinde 3.2 talep edilir.
EN 10025-5 ile ASTM A588 arasındaki fark
ASTM A588 Kuzey Amerika weathering steel standardıdır. EN 10025-5 ile mekanik olarak benzer değerler sunar, ancak:
- ASTM A588 → Grade A, B, C, K (kalınlık bazlı gradlar)
- Kimyasal kompozisyon sınırları benzer ama testleri Fahrenheit skalasında tanımlı
- AB'de ithalat için EN 10025-5 eşdeğerliği kontrol edilir
Türkiye'de üretilen hemen tüm Corten sac EN 10025-5 standardında sertifikalandırılır.
Sonuç
Corten sac kalite seçimi bir güvenlik, estetik ve maliyet dengesidir. Proje şartnamesinde yalnızca "corten" yazmak yerine net bir kalite belirtmek, tedarik ve uygulamada büyük fark yaratır. Şüphe durumunda ekibimize projenizi iletin; yapısal mühendislik ve estetik beklentileri değerlendirip en uygun kaliteyi öneririz.
Bunları da okumak isteyebilirsiniz
S355J2W vs S355J0WP: Hangi Kalite, Hangi Uygulama?
EN 10025-5 içindeki iki temel corten kalitesi olan S355J2W ve S355J0WP arasındaki farkları; yapısal vs mimari kullanım, patina hızı, kaynak davranışı ve maliyet açısından net biçimde karşılaştırıyoruz.
Corten Sac Kalınlık Seçimi: 1,5 mm'den 20 mm'ye Mühendislik
Aynı malzemeden aynı projede 1,5 mm ile 20 mm arası onlarca kalınlık seçeneği var. Doğru kalınlığı nasıl belirlersiniz? Uygulama bazlı mühendislik rehberi.
Corten Sac vs Paslanmaz Çelik vs Galvaniz: Karşılaştırma
Mimari ve peyzaj projelerinde tercih edilen üç ana metal alternatifi: Corten sac, paslanmaz çelik ve galvaniz çelik. Hangi projede hangisi? Detaylı karşılaştırma.